30-4-1975 - Những dấu mốc lịch sử trong ngày Đại thắng

30-04-2012
Mùa Xuân năm 1975, nhân dân Việt Nam đã ghi một chiến công vĩ đại nhất, hiển hách nhất trong lịch sử anh hùng của dân tộc: Sau 55 ngày đêm tiến công thần tốc đã quét sạch toàn bộ chế độ thực dân kiểu mới của đế quốc Mỹ ở miền Nam, giải phóng miền Nam thân yêu, giành lại độc lập hoàn toàn cho đất nước.
                 Tháng Giêng năm 1973, Hiệp định Paris được ký kết. Mặc dầu đã bị thất bại nặng nề, đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai vẫn ngoan cố theo đuổi âm mưu áp đặt chủ nghĩa thực dân kiểu mới lên toàn bộ miền Nam nước ta.

Tháng 10-1974 và đầu năm 1975, Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã kịp thời đánh giá đúng lực lượng so sánh giữa ta và địch, vạch rõ sự xuất hiện của thời cơ lịch sử và hạ quyết tâm chiến lược giải phóng hoàn toàn miền Nam, đánh bại hoàn toàn cuộc chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới của Mỹ bằng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt mùa Xuân năm 1975 mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Ngày 10-3-1975 cuộc Tổng tiến công chiến lược và nổi dậy vĩ đại được mở đầu bằng trận đánh hết sức táo bạo, bất ngờ của quân ta vào thị xã Buôn Ma Thuột - một vị trí then chốt, hiểm yếu trong hệ thống phòng ngự của quân địch ở Tây Nguyên. Trận đánh trúng huyệt đó đã làm rung chuyển toàn bộ Tây Nguyên và bắt đầu quá trình sụp đổ không thể cứu vãn nổi của ngụy quân và ngụy quyền Sài Gòn. Sau thất bại nặng nề và choáng váng đó, quân ngụy phải rút khỏi Kon Tum và Play Ku ngày 24-3, cả vùng Tây Nguyên rộng lớn đã được hoàn toàn giải phóng.

 
 Nhân dân thị xã Long Xuyên trong ngày vui đại thắng, 1975.

Một cao trào tiến công và nổi dậy đã dâng lên mạnh mẽ ở các tỉnh ven biển miền Trung Trung Bộ. Các tỉnh thành được giải phóng với một nhịp độ dồn dập: Ngày 24-3, tỉnh Quảng Ngãi với thị xã Quảng Ngãi. Ngày 28-3, tỉnh Quảng Nam với thị xã Tam kỳ. Ngày 1-4, tỉnh Bình Định với thị xã Quy Nhơn, tỉnh Phú Yên với thị xã Tuy Hòa. Ngày 2-4, tỉnh Lâm Đồng với thị xã Bảo Lộc. Ngày 3-4, tỉnh Khánh Hòa với thành phố Nha Trang. Ngày 4-4, tỉnh Tuyên Đức với thành phố Đà Lạt. Ngày 26-3-1975, quân ta đã tiêu diệt tập đoàn phòng ngự Thừa Thiên - Huế, giải phóng cố đô Huế. Phối hợp với các chiến dịch Tây Nguyên và Huế - Đà Nẵng, quân và dân ta đã tiến công và nổi dậy mạnh mẽ, kịp thời chiếm thị xã An Lộc và giải phóng hoàn toàn tỉnh Bình Long, mở rộng vùng giải phóng ở Thủ Dầu Một, Tây Ninh, Long An, Long Khánh, Bình Tuy và nhiều tỉnh ở đồng bằng sông Cửu Long.

Tháng 4, trận quyết chiến chiến lược cuối cùng bắt đầu. Ngày 19-4, quân ta đã hoạt động mạnh trên hướng đông, đánh vào Xuân Lộc (thuộc tỉnh Long Khánh). Ngày 16-4, quân ta giải phóng Phan Rang (Ninh Thuận), tiếp đó lần lượt giải phóng tỉnh Bình Thuận với thị xã Phan Thiết, tỉnh Bình Tân với thị xã Hàm Tân. Ngày 21-4, sau những trận chiến đấu ác liệt, quân địch ở Xuân Lộc buộc phải rút chạy. Cùng ngày, Nguyễn Văn Thiệu, buộc phải từ chức và chạy trốn ra nước ngoài.

Ngày 26-4, từ 17 giờ quân ta mở cuộc tiến công lớn trên hướng đông và nam Sài Gòn, xiết chặt vòng vây chung quanh Sài Gòn. Ngày 28-4, không quân ta tiến công sân bay Tân Sơn Nhất. Đến 28-4, tất cả các cánh quân lớn của ta đã bao vây chặt Sài Gòn. Giờ tận số của chế độ Mỹ - ngụy đã điểm! Hoảng loạn, vội vã, hàng vạn nhân viên quân sự, dân sự và bọn tay sai đầu sỏ tháo chạy khỏi miền Nam. Mỹ đã cố xoay sở cứu vãn tình thế, nhưng chúng đã phải bó tay và cuối cùng phải bỏ cuộc.

Đúng 0 giờ ngày 29-4-1975, các binh đoàn chủ lực hùng mạnh của ta từ nhiều hướng đồng loạt tổng công kích vào Sài Gòn - sào huyệt cuối cùng của kẻ thù. Với ưu thế áp đảo, quân ta ào ạt tiến công, vừa bao vây tiêu diệt địch ở vòng ngoài, vừa thần tốc, táo bạo thọc sâu đánh chiếm các mục tiêu quan trọng ở bên trong. Lực lượng tại chỗ và quần chúng trong và ngoài thành phố đã nổi dậy, phối hợp với các binh đoàn chủ lực.

Sáng ngày 30-4, một mũi thọc sâu của quân ta đánh thẳng vào trung tâm thành phố, nhanh chóng chiếm phủ tổng thống ngụy. Ngụy quyền trung ương ở Sài Gòn đã phải tuyên bố đầu hàng không điều kiện. Lá cờ cách mạng phấp phới tung bay trên nóc “dinh Độc Lập” - phủ tổng thống ngụy. Lúc đó đúng 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 lịch sử.

Thừa thắng xông lên, từ ngày 30-4, đồng bào và chiến sĩ các tỉnh Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long đã đồng loạt tiến công và nổi dậy. Toàn bộ lực lượng quân ngụy còn lại đã phải hạ vũ khí đầu hàng. Ngày 1 tháng 5, toàn bộ lãnh thổ trên đất liền miền Nam nước ta đã được hoàn toàn giải phóng. Ngày 2 tháng 5, các đảo Côn Sơn, Phú Quốc được giải phóng. Trước đó, trong tháng 4 quân ta đã giải phóng các hòn đảo dọc bờ biển Trung và Nam Trung Bộ, và những đảo thuộc quần đảo Trường Sa do quân ngụy chiếm giữ.

Cùng với cả nước, đầu tháng 4-1975, hai tỉnh Long Châu Hà, Long Châu Tiền khẩn trương xây dựng kế hoạch, quyết tâm khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.

Ngày 27-4-1975, tỉnh Long Châu Tiền mở chiến dịch giải phóng. Quân khu 8 (T2) chỉ đạo tỉnh điều lực lượng vũ trang về đánh chiếm Hồng Ngự, Tân Châu.

Ngày 28-4-1975, tỉnh Long Châu Hà mở chiến dịch giải phóng. Theo lệnh Quân khu 9 (T3), tỉnh đưa lực lượng vũ trang về giải phóng Hà Tiên.

Ngày 30-4-1975, Tổng thống ngụy Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng. Tỉnh ủy Long Châu Hà quyết định chia lực lượng vũ trang hai bộ phận: Một bộ phận tiếp tục hành quân giải phóng Hà Tiên; một bộ phận quay về Ba Thê để giải phóng Long Xuyên. Chiều tối 30-4, lực lượng quân giải phóng về đến Ba Thê thì lực lượng khởi nghĩa của huyện đã kiểm soát hoàn toàn.

- Ở Châu Thành, chiều tối 30-4, lực lượng vũ trang huyện làm chủ Vĩnh Hanh, Cần Đăng.

- Ở Tri Tôn, 15 giờ chiều 30-4 các xã trong huyện cơ bản đã được giải phóng. Lực lượng vũ trang huyện tiến vào tiếp quản chi khu lúc 20 giờ đêm.

- Ở Tịnh Biên, lực lượng địa phương quân huyện và tại chỗ nổi dậy giải phóng hoàn toàn Ba Chúc, Lạc Quới, đến chiều tối chiếm chi khu Tịnh Biên và đưa lực lượng hỗ trợ các xã còn lại giải phóng.

- Ở Châu Phú, chiều ngày 30-4, một bộ phận bộ đội huyện về bám sát chi khu Châu Phú (tại Mỹ Đức), phát động quần chúng, nghi binh bao vây, kêu gọi địch đầu hàng. Địch ở đây nhanh chóng đầu hàng nhờ cán bộ nội ô Châu Đốc vận động nắm được Quận trưởng từ trước. Ta chiếm chi khu, giải phóng xã Mỹ Đức, Khánh Hòa.

Ngày 30-4-1975, ở tỉnh Long Châu Tiền, từ trưa lực lượng vũ trang tỉnh giải phóng hoàn toàn khu vực Tứ Thường, tiến hành bay vây chi khu Hồng Ngự. Chiều tối, một cánh quân giải phóng vượt sông tiền tiến về quận lỵ Tân Châu.

- Ở Tân Châu, bộ đội địa phương huyện và xã giải phóng Vĩnh Xương, trong đêm lực lượng bao vây quận lỵ kêu gọi Quận trưởng đầu hàng.

- Ở Phú Tân, trưa 30-4, bọn ác ôn ngoan cố trong ngụy quân, ngụy quyền phối hợp với khoảng 2.000 tên Bảo an quân lập các phòng tuyến “tử thủ” trên đường Long Sơn, Phú Lâm, Bình Thạnh Đông, Hiệp Xương…

- Tại Chợ Mới, lực lượng quân sự đủ các sắc lính tập trung về Tây An Cổ Tự cùng khoảng 5.000 Bảo an quân để tử thủ. Chúng lập tuyến phòng thủ nhiều tầng từ rạch Cái Tàu Thượng đến rạch Ông Chưởng. Chiều 30-4, bộ đội địa phương huyện từ Mỹ An Hưng (Thạnh Hưng) về lần lượt đánh tan trận địa phòng ngự của địch ở Hội An và Hòa Bình, tiếp thu các ấp vùng sâu của Hội An. Trong đêm, cơ sở cùng đảng viên địa phương vận động quần chúng nổi dậy giải phóng 3 xã cù lao Giêng.

Ngày 1-5-1975, lực lượng quân giải phóng Long Châu Hà bao vây, gọi hàng chi khu Núi Sập, đến trưa giải phóng hoàn toàn quận lỵ. Bảo an quân lấy xe M.113 lập các chốt án ngữ đường về tỉnh lỵ ở Phú Hòa, cầu Cái Sao (Mỹ Thới), ngã tư đèn Bốn ngọn…

Ta chỉ đạo cơ sở nội tuyến ở Đài Viễn thông, Ty Ngân khố, Ty Điền địa… bảo vệ không cho Bảo an quân cướp phá. 16 giờ, một đơn vị thuộc trung đoàn 101 (Đoàn Sông Lam) cùng 17 xe M.113 được lệnh Quân khu từ Cần Thơ lên chi viện Long Xuyên. Bảo an quân vội rút chạy về Chợ Mới. 17 giờ cùng ngày, tiểu đoàn A.12 cũng về đến thị xã. Thị xã Long Xuyên hoàn toàn giải phóng.

Đến ngày 6-5-1975, 8 giờ sáng ta chiếm được Tây An Cổ Tự, huyện Chợ Mới hoàn toàn giải phóng.

Thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 đã kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến lâu dài nhất, gian khổ nhất và vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc, chấm dứt vĩnh viễn ách thống trị kéo dài 117 năm của đế quốc xâm lược, thống nhất đất nước. Dân tộc ta bước vào kỷ nguyên phát triển rực rỡ nhất trong lịch sử 4.000 năm của mình - kỷ nguyên Độc lập, Tự do và Chủ nghĩa xã hội.

Theo baoangiang.com.vn